Rośliny zimozielone są jednym z najbardziej charakterystycznych elementów ogrodu zimą. To one nadają mu strukturę i kolor wtedy, gdy większość roślin przechodzi w stan spoczynku. Jednocześnie są to rośliny szczególnie narażone na stres w okresie zimowym, a wiele problemów widocznych wiosną ma swoje źródło nie w samym mrozie, lecz w warunkach panujących jesienią i zimą.
Zrozumienie, jak funkcjonują rośliny zimozielone w tym okresie, pozwala uniknąć wielu błędów i strat, które często przypisywane są „ciężkiej zimie”, choć ich przyczyna leży zupełnie gdzie indziej.
Co dzieje się z roślinami zimozielonymi zimą
W przeciwieństwie do roślin liściastych zrzucających liście, rośliny zimozielone przez cały rok zachowują aktywne aparaty szparkowe. Oznacza to, że nawet zimą – szczególnie w dni słoneczne i wietrzne – dochodzi do utraty wody poprzez igły lub liście.
Problem pojawia się wtedy, gdy gleba jest zamarznięta lub silnie przesuszona. System korzeniowy nie jest w stanie pobierać wody, a straty wynikające z transpiracji nie mogą zostać uzupełnione. W takich warunkach dochodzi do tzw. suszy fizjologicznej, która jest jedną z głównych przyczyn uszkodzeń roślin zimozielonych.
Objawy tego zjawiska bardzo często ujawniają się dopiero wiosną i bywają mylone z przemarzaniem lub chorobami.
Najczęstsze błędy popełniane jesienią
Jesień to kluczowy okres decydujący o kondycji roślin zimozielonych zimą. W praktyce wiele problemów wynika z kilku powtarzających się błędów.
Do najczęstszych należą:
-
zbyt mała ilość wody przed wejściem roślin w okres spoczynku,
-
pozostawienie roślin w przesuszonej glebie po suchym lecie,
-
zbyt późne nawożenie azotem, które pobudza wzrost zamiast przygotowywać rośliny do zimy,
-
sadzenie roślin zimozielonych bardzo późną jesienią, bez czasu na prawidłowe ukorzenienie.
Rośliny, które wchodzą w zimę osłabione lub niedostatecznie nawodnione, są znacznie bardziej narażone na uszkodzenia, nawet jeśli same temperatury nie są ekstremalne.
Jak przygotować rośliny zimozielone do zimy – kluczowe zasady jesienne
Najważniejszym elementem przygotowania roślin zimozielonych do zimy jest woda. Podlewanie jesienne, szczególnie po suchym sezonie letnim, ma ogromne znaczenie. Gleba powinna być dobrze nawodniona przed nadejściem pierwszych mrozów.
Równie istotne jest:
-
zadbanie o strukturę gleby i jej przepuszczalność,
-
ściółkowanie strefy korzeniowej (kora, zrębki, kompost),
-
unikanie intensywnego nawożenia azotowego późną jesienią,
-
właściwy dobór stanowiska – osłoniętego od silnych wiatrów i zimowego słońca.
Dobrze przygotowana roślina znacznie lepiej znosi zimowe warunki i szybciej regeneruje się wiosną.
Czy i kiedy zabezpieczać rośliny zimozielone zimą
Zabezpieczanie roślin zimozielonych nie powinno być działaniem automatycznym. Nie każda roślina i nie każde stanowisko wymagają osłon.
Zabezpieczenie ma sens głównie wtedy, gdy:
-
roślina rośnie w miejscu silnie nasłonecznionym zimą,
-
stanowisko jest narażone na mroźne, wysuszające wiatry,
-
mamy do czynienia z młodymi nasadzeniami lub roślinami świeżo posadzonymi,
-
występują długie okresy mrozu bez okrywy śnieżnej.
Najczęstszym błędem jest szczelne okrywanie roślin agrowłókniną bez zapewnienia przewiewu. Takie zabezpieczenie może prowadzić do przegrzewania roślin w słoneczne dni i dodatkowych uszkodzeń.
Często skuteczniejsze od osłaniania części nadziemnych jest zadbanie o dobrą kondycję systemu korzeniowego oraz ściółkowanie gleby.
Różne grupy roślin zimozielonych – różne reakcje na zimę
Nie wszystkie rośliny zimozielone reagują na zimowe warunki w ten sam sposób. Inaczej zachowują się:
-
wysokie iglaki o głębokim systemie korzeniowym,
-
niskie formy okrywowe,
-
krzewy liściaste zimozielone o szerokich liściach.
W praktyce właśnie ta ostatnia grupa bywa najbardziej wrażliwa na suszę fizjologiczną i zimowe wahania temperatur. Również niskie, płożące formy mogą ucierpieć, jeśli zimą są wystawione na bezpośrednie działanie słońca i wiatru.
Dlatego tak ważne jest indywidualne podejście do doboru roślin i stanowisk, co szczególnie widać w praktyce produkcyjnej i ogrodowej.
Co zobaczymy wiosną i jak właściwie ocenić stan roślin
Wiosna jest momentem prawdy dla roślin zimozielonych. Wtedy ujawniają się skutki zimowego stresu: brunatnienie igieł, zasychanie pędów, nierównomierne ruszanie wegetacji.
Bardzo ważne jest, aby nie podejmować pochopnych decyzji. Wiele roślin regeneruje się stopniowo, a pierwsze objawy nie zawsze oznaczają całkowite zamieranie. Dopiero po ustabilizowaniu temperatur i rozpoczęciu intensywnego wzrostu można rzetelnie ocenić skalę uszkodzeń i podjąć dalsze działania pielęgnacyjne.
Informacja dodatkowa
Zdjęcia prezentowane na stronie mają charakter poglądowy.
Rzeczywisty wygląd roślin może się różnić w zależności od etapu wzrostu, pory roku, warunków uprawy oraz sposobu prowadzenia roślin w danym sezonie.
Rośliny prezentowane w serwisie pochodzą z własnej produkcji szkółkarskiej, prowadzonej zgodnie z obowiązującymi normami jakościowymi Związku Szkółkarzy Polskich.
Produkcja szkółkarska znajduje się pod stałą kontrolą Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN),
nr rejestracyjny: PL06/10/2349.
Stopka autorska
Prawa autorskie:
© Gospodarstwo Szkółkarskie Andrzej Krzysiak
Autorzy:
Andrzej Krzysiak
Grzegorz Zbiciak
Iwona Krzysiak
Cezary Krzysiak
